Partners
• Cluster 3 school ‘De Ark’, Gouda
• Gemiva, Gouda

Betrokkenen
Bestuurlijk: Directies De Ark en Gemiva. Voor de indicaties: CIZ
Uitvoerend: Leerkrachten, onderwijsassistenten, zorgmedewerkers.
Voor de indicatie-aanvraag: Ouders, schoolmaatschappelijk werk

Doelgroep
Kinderen met een verstandelijke beperking in het Speciaal Onderwijs (Cluster 3)

Aanleiding
De Ark en Gemiva hebben al jarenlange samenwerking. Beide organisaties onderkenden dat een groot deel van de leerlingen extra ondersteuningsbehoefte had, zonder welke het bieden van goed onderwijs niet mogelijk was.
‘De Ark’ kwam op het idee om een aanvraag te doen bij de AWBZ voor financiering van de zorgcomponent. Samen met Gemiva hebben zij de handen ineen geslagen. Van het begin af aan was iedereen overtuigd van de kracht van de combinatie. Er was (en is) zoveel van elkaar te leren. Bij het CIZ is de bereidheid gepolst en gekeken hoe deze arrangementen konden worden vormgegeven.

Omschrijving
Met ingang van schooljaar 2005/06 biedt ‘De Ark’ samen met Gemiva aan leerlingen die hiervoor in aanmerking komen onderwijs-zorgarrangementen aan. Afhankelijk van (de inhoud en mate van)
ondersteuningsbehoefte van het individuele kind, wordt een zorgmedewerker voor enkele uren of dagen per week aan de klas toegevoegd. Financiering van de arrangementen vindt plaats vanuit de
AWBZ. Ouders dienen bij het CIZ een (extra) aanvraag voor een Persoonsgebonden Budget (PGB) of Zorg In Natura (ZIN) in, die vervolgens wordt ingezet in de klas.
De ervaringen met de arrangementen zijn positief. Niet alleen het kind zelf profiteert van het extra paar ogen en handen in de klas. Door de komst van de zorgmedewerkers ontstaat er meer rust, waar alle kinderen van profiteren. Er kan nu door De Ark beter onderwijs worden geboden.
Desondanks staan het management, de medewerkers en de ouders voor een aantal uitdagingen die de continuering van de onderwijs-zorgarrangementen in een wankel evenwicht brengen.
Duidelijkheid over structurele financiering zou hier veel aan kunnen bijdragen.

Voorwaarden

• Vertrouwen en respect (op de werkvloer, tussen beide directies, van ouders in desystematiek, van het CIZ in de initiatiefnemers)
• Structurele coördinatie en ondersteuning bij de aanvraag van een AWBZ-bijdrage (SMW van MEE)
• Structurele toekenning van middelen (nu AWBZ: PGB of ZIN)
• Tijdige en heldere communicatie (met ouders, tussen zorgmedewerkers en leerkrachten, tussen zorgmedewerkers en Gemiva, tussen leerkrachten en schooldirectie, tussen beide directies
• Inzicht in de besteding van de middelen (voor PGB-houders en het CIZ)
• Inzicht in rol- en taakverdeling tussen zorgmedewerkers, leerkracht en klassenassistent
• Berekeningssystematiek voor de zorgminuten

Valkuilen & knelpunten

• Communicatie en duidelijk verwachtingsmanagement
• Duidelijkheid over de grenzen van de taken
• Match tussen medewerkers en groep luister nauw
• Te veel variatie in de indicatietermijnen leidt tot onrust
• Het solidariteitsprincipe van ouders heeft grenzen
• Geen financieringsmogelijkheden voor leerlingen in een gezinsvervangend tehuis
• Borging op drie niveaus is noodzakelijk

Inbedding in VVI
Dit praktijkvoorbeeld maakt onderdeel uit van bouwsteen 6, Zorg & Onderwijs, van VVI. De opgedane kennis en ervaring is goed overdraagbaar. Ook in andere regio’s wordt geëxperimenteerd met
onderwijs-zorgarrangementen. Iedere regio heeft zijn eigen berekeningsgrondslag en verantwoordingsmethodiek ontwikkeld. Het verdient aanbeveling om alle experimenten, instrumenten (en financieringsknelpunten) met elkaar te vergelijken om tot een landelijk gedragen toepassingsvorm te komen.

Resultaten
De ervaringen met de arrangementen zijn positief. Niet alleen het individuele kind profiteert van het extra paar ogen en handen, maar de hele groep vaart er wel bij. In dat opzicht hebben de onderwijszorgarrangementen niet zozeer de drempel tot deelname aan het onderwijs verlaagd; het is vooral een kwaliteitsimpuls. Er kan nu door De Ark beter onderwijs worden geboden.

Dit praktijkvoorbeeld met de volgende vier bijlagen en een artikel uit een onderwijsblad zijn hieronder te downloaden:
1. Interviewverslag met het management
2. Interviewverslag met een leerkracht en zorgmedewerker
3. Interviewverslag met twee ouders
4. Minutenlijst

Meer informatie:
Directeur De Ark, Petra van de Weijde
0182 516338
mail: pweijde@zmlk-ark.nl

Locatiehoofd Ambulante Dienstverlening Kinderen, Gemiva-SVG groep
Yvonne Timmermans
0182-575955 / 06-22259114
mail: yvonne.timmermans@gemiva-svg.nl